Waarom vinden we privacy ineens zo belangrijk?

28-10-2013 § 1

Als kind woonde ik in een klein dorp. Mijn vader was de predikant van dat dorp en hij herinnerde ons er graag aan dat wij, volgens hem, in een glazen huis woonden. Ik heb dat zelf nooit erg gevonden, vond het zelfs wel prettig dat op zo’n dorp iedereen weet wie je bent. Ook later, toen ik zelf kinderen had, heb ik regelmatig in dorpen gewoond. Of in stadswijken waar de samenhang hecht was en je bij elkaar makkelijk naar binnen liep. Het is waar: mensen weten veel van je. Gelukkig maar. Dan komt er tenminste iemand langs als ze je missen. En de bakker weet welk brood je het lekkerst vindt en hij houdt daar ook nog rekening mee.

Ik herinner me nog hoe ik, ik was een jaar of 20, een vriendje kreeg. Die bleek niet in het telefoonboek voor te komen. In die tijd was dat ongeveer gelijk aan: volstrekt onbereikbaar. Bij navraag meldde hij dat zij thuis een geheim nummer hadden. Voor mij was dat gedrag van een andere diersoort. Ik herkende er helemaal niets in. Ik vond het juist heel prettig dat ik aan de hand van dat fijne telefoonboek al aardig wat aannames over mensen kon doen. Waar woonden ze, waar was dat in de buurt, woonden ze daar alleen. Het boek gaf veel antwoorden op dat soort vragen!

Nummerherkenning was misschien wel de eerste trigger die grote groepen mensen zenuwachtig maakte. Ineens was ons belgedrag terug te zoeken door meer partijen dan de politie alleen. Ik begreep wel dat dat impact had op journalisten en advocaten, maar vond andere reacties toch ietwat overtrokken. Toch was de trend gezet: verschillende mensen stapten over op een geheim telefoonnummer, want dan bleef je als beller onbekend. Totdat de andere kant opnam natuurlijk. Want echt onbekend wil je als beller meestal helemaal niet zijn.

Daarna was het hek van de dam. Een kruidenier die weet wat je wekelijkse boodschappen zijn, is bij voorbaat niet te vertrouwen. Online vrienden die weten in welk bos je hebt gewandeld en met wie: levensgevaarlijk. Mensen die zomaar in een gratis huis-aan-huis verspreid boek kunnen opzoeken waar je woont: vragen om moeilijkheden. Ik sprak zelfs een keer een zzp’er die moeite had met de inschrijving bij de Kamer van Koophandel, omdat ze dan haar adres door moest geven. Zij gaf er de voorkeur aan dat dergelijke informatie volstrekt onvindbaar was. Klanten spreken en ontmoeten kan immers prima online. Waar ze vermoedelijk heel veel van zichzelf niet deelt. Je weet maar nooit.

Wij zijn met elkaar wel erg bang geworden voor verlies van onze privacy. En die angst vind ik een beetje irreëel. Natuurlijk: echt vertrouwelijke informatie deel je met de mensen die het aangaat en verder met niemand. Maar als iets niet echt vertrouwelijk is, waarom willen we het dan ineens geheim houden? Is het niet een beetje egocentrisch om te denken dat er iemand zou zijn die zich werkelijk zó voor je interesseert dat hij/zij niet alleen alles leest, maar ook verzamelt, onthoudt en gebruikt? Wie is dat en waarom zou die persoon dat doen? En waarom zou dat slecht zijn? En is dat gedrag niet wat merkwaardig in een tijd dat iedereen schreeuwt om transparantie van een ander? Alles wat overheden doet moet transparant zijn, salarissen van topmensen moet openbaar zijn, als een organisatie iets niet wil delen, vinden wij dat zelfs verdacht.

Als je wilt dat anderen niets van je weten omdat je je eigenlijk schaamt, is er één erg voor de hand liggende oplossing: pas je gedrag aan. Stop met je te schamen. Laat anderen vooral denken wat ze willen en wees gewoon wie je bent. Waarom mogen we dat niet zien? Juist de zichtbaarheid van mensen zorgt voor vriendschappen, verbintenissen, samenwerkingsvormen, delen van kennis en materie, onderlinge onbaatzuchtige hulp, communicatie in optima forma. Daar mogen bedrijven van mij best aan mee doen. En als ik even niet op wil vallen, ga ik lekker offline, met de gordijnen dicht. Dat werkte ook prima in dat glazen huis van mijn vader.

§ Eén reactie

  • Jan Kruize zegt:

    Hoi Joke,

    Precies helemaal mee eens. Als ik een telefoon krijg met “nummer onbekend” of “privé”, neem ik hem standaard NIET op.
    En ja, ik vind wel dat we wat regels met elkaar kunnen afspreken over het gebruik van mijn gegevens.

    Groet,
    Ja

  • § Reageer op dit artikel